Tarnobrzeg - historia miasta

Początki osadnictwa w okolicach Tarnobrzega sięgają VII wieku. Miasto uzyskało przywilej fundacyjny od króla Zygmunta III Wazy, dzięki staraniom rodu Tarnowskich, w roku 1593. Na mocy prawa magdeburskiego w nowo utworzonym mieście odbywały się dwa jarmarki: w dniu Św. Trójcy 5 czerwca i w dniu Św. Szymona i Judy - 28 października. Tarnowscy ufundowali w swym mieście, w 1676 roku kościół i klasztor O.O. Dominikanów. Do kościoła tego przeniesiony został, uznany za cudowny, obraz Matki Boskiej Dzikowskiej (wcześniej znajdował się w kaplicy dworu w Dzikowie) Tarnobrzeg stał się przez to miejscem kultu Maryjnego i celem licznym pielgrzymek. W czasach rozbiorów, Tarnobrzeg był małym miasteczkiem galicyjskim z przewagą ludności żydowskiej. W 1885 roku miasto stał się siedzibą powiatu, a w 1867 starostwa. Korzystając z przywilejów autonomii galicyjskiej, Tarnobrzeg zyskał telegraf, linię kolejową, szpital, szkoły. Po II wojnie światowej Tarnobrzeg wszedł w skład województwa rzeszowskiego, stając się miastem powiatowym. Gdy w latach 50. odkryto w jego sąsiedztwie złoża siarki, miasto stało się głównym ośrodkiem polskiego przemysłu chemicznego. W wyniku kolejnej reorganizacji struktur administracyjnych w roku 1975 Tarnobrzeg został stolicą województwa. Obecnie Tarnobrzeg zajmuje obszar 86 kilometrów kwadratowych i liczy 51061 mieszkańców. Wchodzi w skład woj. podkarpackiego

Sławni tarnobrzeżanie

• Stanisław Jachowicz (1796 - 1857) - czołowy bajkopisarz polski, urodzony w Dzikowie, wybitny pedagog, filantrop, autor kilkuset niezwykle popularnych do dzisiaj bajek dla dzieci: "Pan kotek był chory", "Staś na sukni zrobił plamę".
• Jan Feliks Tarnowski (1777 - 1842) - senator Królestwa Polskiego, członek rządu, tłumacz literatury starożytnej, wybitny kolekcjoner, twórca zbiorów dzikowskich.
• Stanisław Tarnowski (1837 - 1917) - jeden z twórców nowoczesnej myśli konserwatywnej, wybitny historyk literatury polskiej, profesor i rektor Uniwersytetu Jagielońskiego, prezes Akademii Umiejętności.
• Jan Słomka (1842 - 1932) - działacz społeczny i gospodarczy, na przełomie XIX i XX wieku wójt Dzikowa (przez 45 lat), autor "Pamiętników włościanina" arcydzieła chłopskiego pamiętnikarstwa w Polsce.
• Wojciech Wiącek (1869 - 1944) - działacz ludowy z Machowa, założyciel wielu instytucji publicznych, wydawca i redaktor kilku pism regionalnych, poseł do parlamentu w Wiedniu, senator II Rzeczypospolitej.
• Michał Marczak (1886 - 1945) - historyk, bibliotekarz zamku w Dzikowie, autor blisko trzydziestu rozpraw i opracowań z zakresu historii regionalnej.
• Ferdynand Kuraś (1871 - 1929) - poeta ludowy z Wielowsi, samouk, autor kilkunastu tomików wierszy oraz wspomnień: "Przez ciernie żywota".
• Władysław Jasiński (1921 - 1943) - bohaterski partyzant II wojny światowej, pseudonim "Jędruś", wybitny harcerz, w okresie wojny twórca organizacji "Odwet", na bazie której powstał później słynny oddział "Jędrusie".
• Hieronim Dekutowski (1918 - 1949) - żołnierz AK, szef "Kedywu" AK Lublin-Puławy, jeden z organizatorów organizacji WiN, walczący z władzą komunistyczną w latach 1944 - 1947. Aresztowany i zamordowany w 1949 r., rehabilitowany w roku 1992, pierwszy kawaler medalu Sigillum Civis Virtuti