Zespoły urbanistyczne

RZESZÓW

• Zamek Lubomirskich (pl. Śreniawitów 3) wzniesiony na przełomie XVI i XVII w., rozbudowany i ufortyfikowany przez Lubomirskich w II połowie XVII w.; przebudowany przez Austriaków w latach 1903-1905, restaurowany od 1978 r. Aktualnie siedziba sądu.
• Letni Pałac Lubomirskich (al. Pod Kasztanami 3) wzniesiony w początkach XVIII w., rozbudowany i otoczony dużym ogrodem, przebudowany w 1904 r.; w latach 1981-1985 gruntownie odrestaurowany.
• Kościół i klasztor OO. Bernardynów (ul. Sokoła 8) wzniesiony w latach 1624-1629 z fundacji Ligęzów, gruntownie odnowiony w 1896-1906 r.; wewnątrz kaplica Matki Boskiej Rzeszowskiej z późnogotycką figurą Madonny z Dzieciątkiem. Sanktuarium Maryjne.
• Kościół farny (pl. Farny) z gotyckim prezbiterium z I połowy XV w. Zniszczony przez pożar i odbudowany w 1623 r., w 1754 r. przebudowany i powiększony w stylu barokowym; wystrój wnętrz późnobarokowy i rokokowy.
• Zespół dawnego konwentu Pijarów (ul. 3 Maja) złożony z kolegium, kościoła i klasztoru powstał w I połowie XVII w. Kościół barokowy, wzniesiony w latach 1642-1649 z dwuwieżową fasadą; we wnętrzu stiuki barokowe, wystrój rokokowy. Wykładowcą kolegium (obecnie I Liceum Ogólnokształcące) był m.in. Stanisław Konarski. W części klasztornej działa Muzeum Okręgowe.
• Synagoga staromiejska mała (ul. Bożnicza 4) przypuszcz. z przełomu XVI i XVII w.; kilkakrotnie przebudowywana. Po spaleniu przez Niemców rekonstruowana w latach 1953-1963, obecnie Archiwum Państwowe.
• Synagoga nowomiejska duża (ul. Sobieskiego 18) zbudowana w latach 1705-1712. Zniszczona w okresie okupacji, przebudowana w latach 1954-1965, utraciła pierwotny wygląd. Obecnie Biuro Wystaw Artystycznych.
• Kamieniczki mieszczańskie w Rynku wzniesione w XVII-XVIII w.; pierwotnie jednopiętrowe, później głównie w XIX w. nadbudowane i ozdobione istniejącymi do dziś fasadami. W ostatnich latach wiele restaurowano.
• Ratusz (Rynek 1) z końca XVI w.; wzniesiony przez Mikołaja Spytka Ligęzę; w XVIII w. przebudowany w stylu klasycystycznym. Aktualny wygląd zyskał po przebudowie i rozbudowie w latach 1897-1898. Gruntownie restaurowany w latach 1997-1998.
• Wille (al. Pod Kasztanami 6,8,10) wybudowane na przełomie XIX i XX w. Cechy stylu neobarokowego i szwajcarskiego.

BABICE pow. przemyski

• Zespół kościelno- plebański. Kościół p.w. Św. Trójcy, murowany, z 1794 r., plebania z 1800 r., dwie dzwonnice murowane, ogrodzenie cmentarza kościelnego.

BACHÓRZ pow. rzeszowski

• Zabytkowy zespół dworski z I poł. XIX w.
• Park krajobrazowy z ok. 1835

BACHÓRZEC pow. przemyski

• Kościół parafialny p.w. św. Katarzyny, drewniany, z 1760 r. z wyposażeniem barokowym i polichromią.
• Zabudowania dworskie z I poł. XIX w.

BARANÓW SANDOMIERSKI pow. tarnobrzeski

Renesansowy zamek zwany „Małym Wawelem”. Wybudowany w XVI w. Ukończony początkiem XVII w., a następnie rozbudowany. Restaurowany w okresie międzywojennym. Po dewastacji odnowiony w latach 1956-68. W części muzeum historyczne, archeologiczne i geologiczno-przemysłowe. Otoczony parkiem.
Kościół parafialny z XVI/XVII - XIX w. Wyposażenie wnętrza renesansowe i barokowe.

BIELINY pow. niżański

Zespół podworski z XVII/XVIII w. Kościół parafialny z XVIII w.

BIRCZA pow. przemyski

Zabytkowy układ urbanistyczny. Pałac murowany i park z I poł. XIX w. Przebudowany w latach 1969-1970.

BLIZIANKA pow. strzyżowski

Cerkiew z 1865 r., po 1944 r. zamieniona na kościół katolicki i częściowo przebudowana; w ołtarzu głównym fragment ikonostasu z XVIII w.

BLIZNE pow. brzozowski

Gotycki kościół drewniany z bogatym wyposażeniem wnętrza z XV/XVI w. Drewniane budynki plebańskie z XVIII-XIX w.

BOGUCHWAŁA pow. rzeszowski

Pałac i zabudowania gospodarcze z XVIII w. Obecnie siedziba Woj. Ośrodka Doradztwa Rolniczego.

Bolestraszyce pow. przemyski

Zespół dworski, dwór murowano- drewniany, poł. XIX w. Od 1975 r. siedziba Ośrodka Badań i Dokumentacji i Arboretum Zabytkowych Założeń Ogrodowych, kaplica dworska p.w. Podwyższenia Krzyża Pańskiego. Fortyfikacja - część zewnętrznych umocnień twierdzy Przemyśl (fort XIII „San Rideau”, główny, pancerny, ześrodkowany, fort XIII b, artyleryjski).

BONARÓWKA pow. strzyżowski

Cerkiew drewniana greckokatolicka z 1841 r.

BOREK STARY pow. rzeszowski

Kościół i klasztor Dominikanów wzniesiony w 1712-1738 r.; w głównym ołtarzu obraz Matki Boskiej Boreckiej uznany za cudowny oraz figura „zaśnięcia” Matki Bożej.

BRZEZINY pow. ropczycko-sędziszowski, gm. Wielopole Skrzyńskie

Kościół z ok. 1500 r. z późnorenesansową polichromią, ołtarz główny z 1700 r., chrzcielnica z 1497 r.; w ołtarzu bocznym płaskorzeźba wykonana przez Wita Stwosza.

BRZOZÓW pow. brzozowski

Zabytkowy układ urbanistyczny miasta z obszernym rynkiem. Pośrodku ratusz z XIX w. Kolegiata z XVII w. (wieża i kaplice boczne z XVIII w.).

CHŁOPICE pow. jarosławski

Dwór murowany, XVIII/XIX w., park krajobrazowy z XVIII/XIX w.

CHOTYLUB pow. lubaczowski

Cerkiew greckokatolicka p.w. Opieki NP Marii, drewniana, 1888r. Obecnie kościół fil. rzymskokatolicki. Pozostałości parku z XIX w. (k. leśniczówki).

CHOTYNIEC pow. jarosławski

Cerkiew greckokatolicka p.w. Narodzenia Matki Boskiej, drewniana, 1615 r

CHYROWA pow. krośnieński

Cerkiew drewniano-murowana, z murowanym prezbiterium z 1706 r. oraz drewnianą wieżą w typie łemkowskim z 1780 r.

CIESZANÓW pow. lubaczowski

Kościół parafialny p.w. św. Jerzego, murowany, ok.1800 r. Synagoga murowana, zapewne z 1889 r.

CZERTEŻ pow. sanocki

Cerkiew drewniana z XVIII w. w typie bojkowskim.

CZUDEC pow. strzyżowski

Kościół z 1713 r., zachowany XVIII- wieczny wystrój. Stary układ architektoniczny centrum z zabudową drewnianą.

DACHNÓW pow. lubaczowski

Cerkiew paraf. greckokatolicka p.w. Podwyższenia Krzyża Św., drewniana, 1735 r. Rozbudowana pocz. XX w. Obecnie kościół rzymskokatolicki.

DĘBICA

Układ urbanistyczny z dwoma rynkami z XIV i XVII w. Uwidacznia dawny podział na Starą i Nową Dębicę. Kościół parafialny św. Jadwigi i św. Małgorzaty, wzniesiony 1550 - 60 r., pierwotnie gotycki, przebudowany i rozbudowany na przeł. XIX i XX w.

DĘBOWIEC pow. jasielski

Zabytkowy układ urbanistyczny dawnego miasteczka; obecnie rynek. Zabudowa drewniana z XIX w. (domy mieszczańskie) Kościół i klasztor Saletynów z 1910 r. Sanktuarium Matki Boskiej Saletyńskiej.

DUBIECKO pow. przemyski

Układ urbanistyczny miejscowości z XVI w., Zespół zamkowy z zabytkowym parkiem z XVI w., przebudowany w XVIII/XIX w. Dawna rezydencja Kmitów, Stadnickich oraz Krasickich. Miejsce urodzenia poety ks. bp. Ignacego Krasickiego, któremu poświecono muzeum biograficzne.

DUKLA pow. krośnieński

Zabytkowy układ urbanistyczny miasta. Kościół parafialny z XVIII w. z cennym rokokowym wyposażeniem. Klasztor Bernardynów z XVIII w. Sanktuarium św. Jana z Dukli. Pałac Mniszchów z XVI w., przebudowany w XVIII w. z parkiem krajobrazowym; obecnie siedziba Muzeum Historycznego. Murowane kamieniczki w rynku z XVIII w. Ratusz z XVII w.

FREDROPOL- KORMANICE pow. przemyski

Pozostałości zespołu zamkowego z II poł. XVI w. zbudowanego w stylu basztowo- bastejowym. Otoczone wałami obronnymi. Miejsce rodowe Fredrów.

DYNÓW pow. rzeszowski

Zespół urbanistyczny miasta z XVI/XVII w., Zespół kościelny w tym: kościół parafialny p.w. św. Wawrzyńca, murowany z lat 1604-1617, dzwonnica murowana, z XVIII w.

GŁOGÓW MAŁOPOLSKI pow. rzeszowski

Ratusz z XVIII w.pośrodku obszernego rynku. Oryginalny renesansowy układ architektoniczny miasta, uznany za pierwszy na ziemiach polskich.

GRĘBÓW pow. tarnobrzeski

Zespół pałacowo-parkowy z XIX w.

GRODZISKO DOLNE pow. leżajski

Kościół murowany z ok. 1700 r.

GWOŹDZIANKA pow. strzyżowski, gm. Niebylec

Drewniana cerkiew z XVIII w. z interesującym ikonostasem.

HACZÓW pow. brzozowski

Drewniany kościół gotycki z XV w., przebudowany XVII w.; największa drewniana gotycka świątynia w Polsce.

IWONICZ ZDRÓJ pow. krośnieński

Drewniana zabudowa zdrojowa z końca XIX w.

LATOSZYN pow. dębicki

Dawne uzdrowisko, obecnie reaktywowane.

LUBACZÓW pow. lubaczowski

Cmentarz żydowski z XIX i początków XX w. Kościół parafialny p.w. św. Mikołaja, murowany, 1889 r. Pozostałości zamku murowanego z XVI/XVII w. wraz z fortyfikacjami.

ŁAŃCUT pow. łańcucki

• Zamek (ul. Zamkowa 1) wzniesiony w latach 1628-1641 przez Stanisława Lubomirskiego. W latach 1894-1903 przebudowany w stylu neobaroku francuskiego. Aktualnie muzeum wnętrz pałacowych. W otoczeniu park z zameczkiem romantycznym, powozownia z kolekcją powozów, ujeżdżalnia oraz pensjonat w stylu angielskim.
• Synagoga (ul. Jana III Sobieskiego) wzniesiona w 1761 r.; dekoracje ścian tworzą sztukaterie z XVIII w. i polichromie z XIX/XX w.
• Zespół architektoniczny dawnego kościoła i klasztoru Dominikanów (Rynek), wielokrotnie przebudowywany, najstarsza faza budowy sięga XV wieku.
• Kościół parafialny (ul. Farna) sięgający początkami XV w., przebudowany w latach 1884-1900.

ŁĄKA pow. rzeszowski, gm. Trzebownisko

• Pałac Lubomirskich z XVII w.
• Spichlerz z XVIII w.
• Kościół parafialny z 1713-1744 r.

PRZEMYŚL

• Średniowieczny układ urbanistyczny miasta.
• Zamek Kazimierzowski (na miejscu grodu) z końca XIV w., z odkrytymi fundamentami rotundy i pałacu książęcego - palatium z X/XI w. Obecnie siedziba Towarzystwa Dramatycznego im. Aleksandra Fredry.
• Archikatedra przemyska będąca bazyliką mniejszą p.w. św. Jana Chrzciciela, murowana, 1460-1495, z kaplicami Drohojowskich i Fredrów. Obok dzwonnica murowana 1759-1764 r.
• Zespół klasztorny Jezuitów, kościół p.w. Serca P. Jezusa, 1627-1678 r. Obecnie katedra greckokatolicka obrządku bizantyjsko-ukraińskiego.
• Zespół klasztorny Karmelitów Bosych, kościół p.w. św. Teresy, 1627-1630 r. W latach 1876-1884 gruntownie restaurowany i częściowo rozbudowany wg proj. Juliana Zachariewicza. Klasztor murowany 1627-1630 r. Dzwonnica murowana ok. 1880 r.
• Zespół klasztorny Franciszkanów. Kościół OO. Franciszkanów p.w. św. Marii Magdaleny 1754-1778 r. w stylu barokowym wg proj. Walentego Haltmana. Bogata polichromia.
• Zespół klasztorny Reformatów. Kościół p.w. św. Antoniego. 1637-1645 r., w 1909 r. gruntowna przebudowa. W podziemiach klasztoru pochowany Andrzej Maksymilian Fredro.
• Zespół klasztorny Benedyktynek. Kościół p.w. św. Trójcy, murowany 1768-1777 r., barokowy, polichromia. Freski Stanisława Stroińskiego.
• Cerkiew p.w. Narodzenia Bogarodzicy wybudowana w 1880 r.
• Cerkiew p.w. św. Jana, murowana 1901 r., podczas I wojny zniszczona, odbudowana w 1930 r.
• Synagoga murowana z pocz. XX w. wg proj. S. Majerskiego. Obecnie siedziba Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej.
• Zespół Fortyfikacji Miejskich - relikty murów obronnych średniowiecznego miasta z przełomu XV i XVI w.
• Forty Twierdzy Przemyśl. W latach 1878-1914 Przemyśl zmienił się w pierścieniowatą twierdzę fortową I klasy, trzecią co do wielkości na 200 wybudowanych w Europie. Wokół miasta, na obwodzie 45 km. na wzgórzach, wybudowane zostały 44 forty główne i pomocnicze (międzypolowe) jedno- i dwuwałowe, ześrodkowane (dla piechoty i artylerii) artyleryjskie i pancerne.

PRZEWORSK

• Zabytkowy układ urbanistyczny miasta z ratuszem i mieszczańskimi kamieniczkami z XVII-XIX w.
• Zespół klasztorny Bernardynów. Kościół p.w. św. Barbary, XV i poł. XVI w. Klasztor murowany, 1512 r.
• Zespół klasztorny Bożogrobców. Kościół parafialny p.w. Św. Ducha, 1430-1473, gotycki (klasztor, dzwonnica)
• Zespół klasztorny SS Miłosierdzia. Kościół klasztorny p.w. Matki Boskiej Śnieżnej, murowany, 1778-1784.

RADRUŻ pow. lubaczowski

Zespół cerkiewny, drewniany, obronny z końca XVI w.

SANOK

• Zabytkowy układ urbanistyczny miasta.
• Zamek z XVI w., obecnie siedziba Muzeum Historycznego.
• Murowana cerkiew katedralna, klasycystyczna z 1784 r.
• Kościół i klasztor Franciszkanów z początków XIV w.
• Kościół parafialny Przemienienia Pańskiego z 1886 r.
• Kamieniczki mieszczańskie w rynku z XVIII-XIX w.
• Zajazd murowany, koniec XVIII w.; obecnie w posiadaniu Muzeum Historycznego.
• Zabudowa w stylu eklektycznym i secesyjnym z XIX/XX w., wille na obrzeżach starego miasta.

SIENIAWA pow. przeworski

Zespół pałacowo- parkowy, 1720-1726, proj. arch. Jan Spazzio. Dawna rezydencja Sieniawskich, później Czartoryskich.
Zespół klasztorny Dominikanów, kościół parafialny p.w. N. Marii Panny z lat 1719-1749 oraz klasztor Dominikanów - 1754. Krypta rodzinna Czartoryskich.

TARNOBRZEG

• Zespół pałacowo-parkowy Dzików (pałac Tarnowskich XVIII-XIX i XX w. ). Od 1947 r. w zamku mieści się Zespół Szkół Rolniczych.
• Klasztor Dominikanów, kościół z XVII/XVIII i pocz. XX w. Wyposażenia wnętrza barokowe z XVIII w. W ołtarzu głównym słynący łaskami obraz Matki Boskiej Dzikowskiej.
• Kościółek w dzielnicy Miechocin z XIV w., przebud. XV i XIX w.
• Pałac w dzielnicy Mokrzyszów z lat 1823-1835.
• Synagoga z XVIII/XIX w. Obecnie mieści bibliotekę.
• Spichlerz z 1843 r. Obecnie muzeum regionalne.